sobota, 23 maja 2015

Historia polskiej komunikacji - wagony SN61


W latach 1960-1975 Polskie Koleje Państwowe zakupiły w zakładach Ganz-MÁVAG na Węgrzech w sumie 250 wagonów spalinowych (dziś nazywamy je szynobusami) serii SN61. Były to kolejne, po SN52 i SN60, tego typu jednostki na polskich torach.

Wagony napędzane były 12-cylindrowym wysokoprężnym silnikiem spalinowym typu 12 JV 17/24 systemu "Ganz-Jendrassik" (ostatni 50 sztuk miało silniki Henschel). Na obu końcach wagon posiada stanowiska sterownicze i możliwe jest sterowanie wielokrotne nawet trzema pracującymi wagonami tego typu. Jeden wagon może prowadzić do trzech wagonów doczepnych także w okresie zimowym, ze względu na zamontowany kocioł ogrzewczy typu Clayton (służący głównie do ogrzewania wagonów doczepnych). Sam wagon ogrzewany może być przy pomocy wody z układu chłodzenia silnika. Wagon wyposażony jest w samoczynny hamulec powietrzny typu Hildebrand Knorr, w hamulec powietrzny bezpośrednio działający oraz hamulec ręczny.

Pudło wagonu spoczywa na dwóch dwuosiowych wózkach, z których jeden jest wózkiem napędnym, a drugi tocznym. Za przedziałem sterowniczym, nad wózkiem napędnym znajduje się przedział silnikowy. W przedziale tym znajduje się silnik spalinowy osłonięty izolowaną maską, urządzenia ssące i wydechowe, zbiornik paliwowy, wodny oraz szafy z zaworami. Do przedziału silnikowego przylega przedział bagażowy. Dalszą część wagonu zajmują dwa przedziały dla podróżnych oraz przedsionek wejściowy. Za przedziałami pasażerskimi w tylnej części wagonu znajduje się przedział ogrzewczy oraz toaleta.

Wnętrze wagonu wybijano wielowarstwową sklejką bukową. Podłoga wagonu wykonana jest z dwóch grubych warstw specjalnie sklejanych płyt drewnianych, między którymi znajduje się warstwa materiału izolacyjnego. Całość pokryta jest płytami korkowymi i linoleum. W przedziale ogrzewczym do izolacji stosowano niestety płyty azbestowe. Między zewnętrzną blachą, a wewnętrznym pokryciem ścian bocznych i czołowych oraz między dachem a sufitem, znajdują się arkusze izolacyjne z folii aluminiowej.

Spalinowe wagony silnikowe SN61 były przeznaczone do obsługi pociągów podmiejskich i szybkich ekspresów. Wraz z postępującą elektryfikacją sieci PKP przejęły obsługę one pociągów w ruchu lokalnym, głównie w rejonach pomorskich. Ostatecznie wagony SN61 wycofano z planowej eksploatacji na początku lat 90. XX wieku. Dwa egzemplarze (SN61-168 i SN61-183) pozostawiono w stanie czynnym. Wagon SN61-168 wybudowany w roku 1971 znajduje się w zbiorach Skansenu taboru kolejowego w Chabówce, natomiast SN61-183 z roku 1972 stacjonuje w Szczecinie. Oba pojazdy są w pełni sprawne. Uczestniczą one w przejazdach okolicznościowych. Dwa SN61 (numery 86 i 549) znajdują się w skansenie w Kościerzynie, a jeden (mocno zniszczony) w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej.

Wagon SN61 w Wolsztynie (fot. Michał Karkowski, pl.wikipedia.org)

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Anonimowe komentarze nie będą akceptowane