sobota, 28 maja 2016

Historia polskiej komunikacji - samolot Ił-62

Wiele już pisałem na łamach tego cyklu zarówno o tym, co porusza się po szynach, jak i o pojazdach mających gumowe koła. Pora więc wypłynąć na szersze wody komunikacyjnej historii, w kierunku lotnictwa pasażerskiego. Dziś Ił-62, po rosyjsku Ил-62.

Ił-62 był to czterosilnikowy samolot pasażerski dalekiego zasięgu, produkowany w ZSRR, a dokładnie w Kazańskim Zjednoczeniu Przemysłu Lotniczego imienia S. P. Gorbunowa w Kazaniu (KAPO). Samolot ten został zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Siergieja Iljuszyna jako następca samolotu Ił-18, na trasach transatlantyckich zastąpił także przestarzałe maszyny Tupolewa Tu-114.

Po II wojnie światowej, gdy ożywił się transport lotniczy, wiele linii lotniczych potrzebowało samolotów dalekiego zasięgu z jednocześnie pojemną przestrzenią pasażerską. Propozycje płynęły do takich potentatów jak Boeing czy Douglas, natomiast Aerofłot zwrócił się do rodzimego KAPO z tym problemem. W połowie lat 50. XX wieku biuro konstrukcyjne Iljuszyna zaczęło pracować nad samolotem mogącym pomieścić około 180 pasażerów, mogącym pokonać odległość 7000 km - 8000 km bez międzylądowania. Ponadto projektowany samolot miał zastąpić popularne samoloty turbośmigłowe. Projektowany samolot otrzymał nazwę Ił-62, posiadał 4 silniki odrzutowe umieszczone z tyłu kadłuba i tylne usterzenie w układzie T. Jego sylwetka była bardzo zbliżona do samolotu Vickers VC-10. Pierwszy egzemplarz wzniósł się w powietrze w sierpniu 1963. Samolot otrzymał 4 silniki odrzutowe NK-8, każdy o ciągu 108 kN. Druga, ulepszona wersja otrzymała oznaczenie Ił-62M. Pierwszy samolot z tym oznaczeniem został oblatany w 1971 roku, a do użytku wszedł w roku 1973. Napędzany był cichszymi silnikami Sołowiow D-30KU, posiadał również dodatkowy zbiornik paliwa w ogonie.

Konstrukcja kadłuba samolotu IŁ-62 jest zbliżona do brytyjskiego samolotu pasażerskiego Vickersa VC-10, były to jedyne samoloty tej wielkości posiadające cztery silniki umieszczone w ogonie samolotu. Samolot zabierał na pokład, zależnie od wersji, od 168 do 195 pasażerów, załogę stanowiło 5 osób. Zbiorniki paliwa umieszczono w skrzydłach. Samolot posiadał chowane podwozie z kółkiem przednim oraz kółkiem z tyłu kadłuba, które wysuwało się podczas gdy samolot stał na płycie postojowej. Miało ono zapobiec przechyleniu się samolotu do tyłu, gdyż przednia część kadłuba bez pasażerów była lekka, natomiast silniki umieszczone na ogonie i całe usterzenie było znacznie cięższe. Kabina załogi posiadała wyposażenie do lotów z ograniczoną widocznością. Wersja zmodernizowana (Ił-62M), w stosunku do wersji pierwotnej cechowała się, oprócz większej ilości miejsc, większym zasięgiem i krótszym rozbiegiem oraz dodatkowym zbiornikiem paliwa w części ogonowej.

Przyjęty układ konstrukcyjny z 4 silnikami w ogonie okazał się nieudany. Oprócz Ił-62 i VC-10 nie powstał inny samolot w takim układzie. Powodem jest bliskie sąsiedztwo umiejscowionych w ogonie silników, co w razie zaistnienia przyczyny niszczącej jeden silnik - doprowadzało z reguły do uszkodzenia drugiego - sąsiedniego. Zarówno silniki NK-8, jak i późniejsze D-30 cechowały się poważnymi wadami, jak obecność karbów na wale silnika czy błędy konstrukcji łożyska podpory pośredniej wału, co było przyczyną dwóch tragicznych katastrof w pobliżu lotniska Okęcie. Posiadały też niedobór ciągu w razie startu z pełnym obciążeniem w warunkach wysokiej temperatury otoczenia.

Samoloty Ił-62 wprowadzono do floty PLL LOT w 1972, umożliwiając tym samym uruchomienie połączeń transoceanicznych. Pierwszy lot transatlantycki odbył się do Kanady, natomiast pierwszy lot do Nowego Jorku - 16 kwietnia 1973. Ogółem do floty PLL LOT wcielono 7 samolotów Ił-62. Po wprowadzeniu wersji zmodernizowanej Ił-62M zastąpiono dotychczas eksploatowane samoloty nową wersją, pozostawiając stronie radzieckiej stare samoloty w rozliczeniu. Do floty PLL LOT wcielono łącznie 9 maszyn w wersji Ił-62M. Wszystkim tym samolotom nadano imiona znanych Polaków. Wprowadzenie tych samolotów z jednej strony umożliwiło uruchomienie nowych, niedostępnych wcześniej połączeń. Dwa z nich jednak, „Mikołaj Kopernik” (wersja niezmodernizowana Ił-62, nr. rej. SP-LAA), oraz „Tadeusz Kościuszko” (wersja zmodernizowana Ił-62M, nr. rej. SP-LBG), uległy katastrofom, z których roztrzaskanie się „Kościuszki” w Lesie Kabackim do dziś jest największą katastrofą lotniczą w historii Polski.

fot. Ken Rose (wikipedia, GFDL 1.2)

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Anonimowe komentarze nie będą akceptowane